“Après moi le déluge,” dịch sang tiếng Việt “sau tôi là đại hồng thủy,” thành ngữ nổi tiếng trong lịch sử nước Pháp. được coi như lời phát biểu của người tình nổi tiếng Madame de Pompadour, hoặc của chính vua Louis XV (1710-1770), vị vua áp chót của triều đại Bourbon trước khi chế độ quân chủ Pháp bị đánh đổ bởi cuộc cách mạng 1789.
Ý nghĩa của câu nói này là sau nhiều năm vương triều Boubon vẫn có thể sống xa hoa tiêu xài hoang phí bất kể hậu quả với đất nước, tôi không cần biết điều gì sẽ xảy đến khi tôi không còn nữa.
Mặc dầu hoàn cảnh khác biệt, có thể so sánh tư tưởng cũ từ thế kỷ 18 ấy với quan niệm ngày nay của Tổng Thống Mỹ Donald Trump khi ông phủ nhận mọi luận cứ của giới khoa học về tình trạng khí hậu Ðịa Cầu ấm dần sẽ đưa đến những thiên tai khủng khiếp. Bất kể mọi hiểm họa tương lai ấy, ông quyết định cho nước Mỹ rút khỏi thỏa thuận về khí hậu ký kết giữa 174 nước trong Liên Hiệp Quốc ở Paris, chỉ cần sao cho công nhân Mỹ tiếp tục giữ được việc làm như vẫn có trong các ngành công kỹ nghệ bây giờ.
Bão Harvey và lũ lụt kinh hoàng chưa từng thấy trong lịch sử, xứng đáng được gọi là đại hồng thủy, vừa xảy ra ở miền Nam Texas, ảnh hưởng đến nửa triệu dân Mỹ, với những tổn hại vật chất ngang với thiên tai Katrina năm 2005 ở Louisiana.
Trong ba ngày tính đến hôm Chủ Nhật 27 Tháng Tám, 34 tỷ mét khối nước đã đổ xuống thành phố Houston và mưa lũ dự đoán sẽ kéo dài đến cuối tuần này. Sức gió của bão Harvey đã giảm xuống dưới 38 dặm/giờ trở thành một trung tâm áp thấp nhưng vẫn còn tồn tại và di chuyển rất chậm (3 dặm/giờ) về hướng Ðông-Ðông Bắc qua Louisiana tới Arkansas.
Di chuyển về hướng Tây-Tây Bắc qua vùng biển Carribea, bão yếu và có vẻ tan dần, đến ngày 20 Tháng Tám chỉ còn là một áp thấp nhiệt đới, sức gió dưới 38 dặm/giờ. Nhưng sau khi đi ngang bán đảo Yucatan ở Mexico gần Cancun vào tới vịnh Mexico, Harvey trở lại thành một bão nhiệt đới và đến ngày 24 Tháng Tám bão tăng sức mạnh lên tới cỡ hurricane cấp 3, sức gió trên 111 dặm/giờ, và chuyển hướng về Tây Bắc đi đến bờ biển Nam Texas.
Ðêm Thứ Sáu 25 Tháng Tám (giờ Texas) bão Harvey là một hurricane cấp 4 với sức gió 130 dặm/giờ, đổ bộ vào Rockport, giữa Corpus Christi và Houston. Ngày Thứ Bảy và Chủ Nhật khi con mắt (trung tâm bão) vào đất liền, gió giảm dần sức mạnh, Harvey trở lại thành bão nhiệt đới và đến sáng Thứ Hai chỉ còn là một áp thấp nhiệt đới với sức gió 35 dặm/giờ. Nhưng mưa lũ gây ngập lụt trở thành nguy hiểm chính tiếp theo gió bão.
Hôm Thứ Sáu, vũ lượng ở vùng Houston và phụ cận là 300 mm, lên 500 mm hôm Thứ Bảy, 1,000 mm ngày Chủ Nhật, và có thể còn tiếp tục tăng hơn đầu tuần lễ này. Ðây là lượng nước mưa lớn chưa từng thấy ở ngoài miền xích đạo và nhiệt đới. Việt Nam là một xứ mưa nhiều nhưng vũ lượng trung bình trong một năm chỉ trong mức khoảng 1,200 mm đến 3,000 mm và một trận mưa 300 mm là rất hiếm có.
Năm 2005, Tổng Thống George W. Bush đã chậm trễ và lúng túng trong quyết định đối phó với thiên tai Katrina, Tổng Thống Donald Trump rút được kinh nghiệm ấy và ông dự định sẽ đến thăm Houston ngày Thứ Ba. Thời điểm đến thăm vùng thiên tai là quyết định có rủi ro cho một tổng thống, đến quá sớm có thể gây trở ngại cho công tác cấp cứu và hoạt động của các tổ chức cứu trợ mà đến chậm quá sẽ bị coi là hờ hững. Ông Trump rút những kinh nghiệm từ hai người tiền nhiệm và hy vọng sẽ có được thêm uy tín như Tổng Thống Obama với thiên tai Sandy trước kỳ tái tranh cử năm 2012.
Sau lũ lụt và nước biển dâng tràn gây ngập lụt ở New Orleans do bão Katrina, rõ ràng Houston chưa rút kinh nghiệm và dành đủ lo lắng cho việc đề phòng rủi ro lũ lụt, vì thiên nhiên là khó dự đoán nhưng con người phải biết tiên liệu đề phòng. Bão Harvey đã đổ bộ vào miền duyên hải Texas ở nơi mực nước biển tăng 15 cm trong nhiều thập niên vừa qua, một phần do hoạt động khai thác dầu khí làm bờ biển lún xuống, phần khác do tác động của nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng lên. Mặt biển ấm hơn làm nước bốc hơi nhiều và không khí ẩm trong khí quyển góp phần tăng cường sức mạnh cho các cơn bão.
Ðây không phải là dự đoán thuần lý trí mà là căn cứ theo những quy luật đã hiểu biết được qua hàng ngàn năm tiến triển của kiến thức con người. Vì vậy các thiên tai về thời tiết, chỉ nói riêng tại Mỹ, trong những năm gần đây như bão Katrina năm 2005 ở Louisiana, siêu bão Sandy tàn phá miền duyên hải Ðông Bắc năm 2012 và đại hồng thủy 2017 ở Houston, là các dấu hiệu báo trước đáng phải quan tâm không chỉ cho các thế hệ tương lai mà có thể ngay trong thời đại không xa.
Do đó bàn cãi trong khuôn khổ chính trị sẽ không có ý nghĩa gì, trừ khi người Mỹ muốn lập luận theo vua Louis XV để thản nhiên tìm cách thụ hưởng hạnh phúc ở xã hội sống sung túc nhất trong các quốc gia trên thế giới, còn thì mặc kệ cho viễn tượng “Après nous le déluge.”
–––––––––––
Liên lạc tác giả: ha.cat@nguoi-viet.com
Loạt ảnh khiến cả thế giới lặng người về siêu bão Harvey tàn phá nước Mỹ nhất 12 năm qua
Hôm
nay (28/8), bão Harvey đã suy yếu, chỉ còn lại những cơn gió giật mà
mưa phùn. Dù vậy, những thiệt hại mà nó để lại vẫn vô cùng nặng nề và sẽ
trở thành sự kiện không thể nào quên
của toàn nước Mỹ.
Những ngày qua, nước Mỹ đang oằn mình chống chọi với cơn bão Harvey lịch
sử. Harvey được đánh giá là “phiên bản 2” của siêu bão Katrina (2005).
Với sức tàn phá của mình, bão Harvey đã gây ra ảnh hưởng và tổn thất
nghiêm trọng khắp bang Texas, làm ít nhất 5
người thiệt mạng, hàng chục người khác bị thương, 338.000 người khác
sống trong cảnh mất điện, hàng trăm ngôi nhà bị tàn phá.
Ước tính, chi phí thiệt hại mà bão Harvey gây ra là 40 tỉ USD.
Hôm nay, bão Harvey đã suy yếu, chỉ còn lại những cơn gió giật mà mưa
phùn. Dù vậy, ảnh hưởng mà nó để lại vẫn vô cùng nặng nề và sẽ trở thành
sự kiện không thể nào quên của toàn nước Mỹ.
Hãy cùng nhìn lại những bức ảnh ấn tượng nhất được chụp trong siêu bão này:
Hình ảnh tâm bão của Harvey khi sắp đổ bộ vào bang Texas ngày 25/8. Đây là cơn bão mạnh nhất Mỹ phải hứng chịu trong 12 năm qua.
Ban đầu, chỉ là những cơn gió giật mạnh và những cơn mưa rát da rát thịt.
Hàng chục nghìn người được khuyên là phải ở trong nhà, đặc biệt là cư dân ở thành phố Houston của Texas.
Cảnh tan hoang trong một công viên ở Port Aransas, Texas.
Một ông lão đi qua khu căn hộ nay chỉ còn là một đống đổ nát tại Rockport, Texas.
Hàng nghìn người tìm cách di tản, sống sót qua cơn bão lịch sử.
Với sức gió gần 210 km/h, bão Harvey được phân loại vào siêu bão cấp 4 (cấp bão cao nhất ở Mỹ là cấp 5)
Ở cấp 4, bão có thể thổi bay mái nhà, sập tường, gây hư hại, và có thể phá hủy hoàn toàn những ngôi nhà kiên cố.
Một chiếc xe bị chìm lên tới nóc trong siêu bão.
Hàng trăm chiếc ô tô “chết đứng” trong lũ lụt.
Chàng thanh niên 19 tuổi Nathan Kaufman đang đứng trước căn hộ của mình – nơi đã bị phá hủy hoàn toàn bởi cơn bão. Cậu chỉ tìm thấy 1 đôi giày thể thao, 2 chiếc áo sơ mi và đồ chơi điện tử.
Hai người đàn ông chèo kayak giữa dòng nước xiết.
Trong cơn nguy cấp, người dân vẫn không quên cứu những người bạn 4 chân của mình.
Nhờ bức ảnh này được đăng trên Twitter, mà 15 cụ già ở viện dưỡng lão (Texas) đã được cứu viện kịp thời.
1 vài người vẫn cố gắng tìm niềm vui trong thảm họa.
Một con bò đang cố gắng để không bị chìm gần Fulton, bang Texas.
Ông Steve Culver bật khóc cạnh con chó Otis của mình. Cơn bão đã phá hủy toàn bộ ngôi nhà của ông ở Rockpot.
Lisa Rehr ôm con trai Maximus 4 tuổi trong lúc ngồi chờ được sơ tán tại Rockport, Texas, sau khi nhà cô bị phá hủy hoàn toàn.
Daryl Hudeck thuộc lực lượng SWAT của Cảnh sát Houston đang ẵm mẹ con chị Catherine Phạm, một trong những nạn nhân của cơn bão Harvey.
Hình ảnh tâm bão của Harvey khi sắp đổ bộ vào bang Texas ngày 25/8. Đây là cơn bão mạnh nhất Mỹ phải hứng chịu trong 12 năm qua.
Ban đầu, chỉ là những cơn gió giật mạnh và những cơn mưa rát da rát thịt.
Hàng chục nghìn người được khuyên là phải ở trong nhà, đặc biệt là cư dân ở thành phố Houston của Texas.
Cảnh tan hoang trong một công viên ở Port Aransas, Texas.
Một ông lão đi qua khu căn hộ nay chỉ còn là một đống đổ nát tại Rockport, Texas.
Hàng nghìn người tìm cách di tản, sống sót qua cơn bão lịch sử.
Với sức gió gần 210 km/h, bão Harvey được phân loại vào siêu bão cấp 4 (cấp bão cao nhất ở Mỹ là cấp 5)
Ở cấp 4, bão có thể thổi bay mái nhà, sập tường, gây hư hại, và có thể phá hủy hoàn toàn những ngôi nhà kiên cố.
Một chiếc xe bị chìm lên tới nóc trong siêu bão.
Hàng trăm chiếc ô tô “chết đứng” trong lũ lụt.
Chàng thanh niên 19 tuổi Nathan Kaufman đang đứng trước căn hộ của mình – nơi đã bị phá hủy hoàn toàn bởi cơn bão. Cậu chỉ tìm thấy 1 đôi giày thể thao, 2 chiếc áo sơ mi và đồ chơi điện tử.
Hai người đàn ông chèo kayak giữa dòng nước xiết.
Trong cơn nguy cấp, người dân vẫn không quên cứu những người bạn 4 chân của mình.
Nhờ bức ảnh này được đăng trên Twitter, mà 15 cụ già ở viện dưỡng lão (Texas) đã được cứu viện kịp thời.
1 vài người vẫn cố gắng tìm niềm vui trong thảm họa.
Một con bò đang cố gắng để không bị chìm gần Fulton, bang Texas.
Ông Steve Culver bật khóc cạnh con chó Otis của mình. Cơn bão đã phá hủy toàn bộ ngôi nhà của ông ở Rockpot.
Lisa Rehr ôm con trai Maximus 4 tuổi trong lúc ngồi chờ được sơ tán tại Rockport, Texas, sau khi nhà cô bị phá hủy hoàn toàn.
Daryl Hudeck thuộc lực lượng SWAT của Cảnh sát Houston đang ẵm mẹ con chị Catherine Phạm, một trong những nạn nhân của cơn bão Harvey.
